Quien lo hiciere
In deze unit: futuro de subjuntivo, de -ra-vorm als verleden tijd, literaire verteltijden. Uitgelegd in het Nederlands, met voorbeelden en de fouten die Nederlanders vaak maken.
Grammatica 1: futuro de subjuntivo
Deze vorm wordt in gewone taal niet meer gebruikt, maar je ziet hem in wetten, reglementen en spreekwoorden. Je maakt hem van de ellos-vorm van het indefinido: haal -ron weg en voeg -re toe.
| Persoon | hablar (hablaron) | hacer (hicieron) | ser/ir (fueron) |
|---|---|---|---|
| yo | hablare | hiciere | fuere |
| tú | hablares | hicieres | fueres |
| él / ella / usted | hablare | hiciere | fuere |
| nosotros | habláremos | hiciéremos | fuéremos |
| vosotros | hablareis | hiciereis | fuereis |
| ellos / ellas / ustedes | hablaren | hicieren | fueren |
Waar je hem tegenkomt:
- Wetteksten: El que causare daño a otro estará obligado a repararlo. → modern: El que cause daño…
- Spreekwoord: Adonde fueres, haz lo que vieres. (Doe in Rome zoals de Romeinen.)
- Vaste uitdrukking: Sea lo que fuere. (Wat het ook zij.)
Gebruik deze vorm zelf niet, behalve in citaten of bewust plechtige teksten.
Grammatica 2: de -ra-vorm als verleden tijd
In kranten en literatuur betekent de -ra-vorm soms niet subjuntivo, maar pluscuamperfecto of indefinido van de indicativo, vooral in betrekkelijke bijzinnen.
- El estadio, que construyera el arquitecto Ruiz en 1950, será demolido. = que había construido
- Pérez, quien fuera presidente del club durante diez años, ha muerto. = que fue (había sido)
Ook in hoofdzinnen staat de -ra-vorm soms voor het condicional, vooral bij querer, deber, poder: Quisiera hablar con usted = Querría…; Debieras descansar = Deberías…
Grammatica 3: literaire verteltijden
| Vorm | Effect | Voorbeeld |
|---|---|---|
| presente histórico | levendig, alsof het nu gebeurt; ook in geschiedenis en biografieën | En 1492 Colón llega a América. |
| imperfecto narrativo | een afgeronde gebeurtenis als beeld, vaak in kranten | Dos minutos después, el equipo marcaba el segundo gol. (= marcó) |
| pretérito anterior | hube, hubiste… + deelwoord: direct nadat (literair, verouderd) | Apenas hubo terminado, se marchó. (= había terminado / terminó) |
Let op, Nederlanders
- Zie je hiciere of fuere in een tekst, dan is het geen tikfout: het is futuro de subjuntivo.
- Quien fuera presidente betekent in een krant meestal 'de voormalige voorzitter', niet 'wie ooit voorzitter zou zijn'.
- Het imperfecto narrativo breekt de regel uit A2 (afgeronde actie = indefinido). Herken het, maar gebruik het in eigen werk spaarzaam.